Theo dữ liệu từ nền tảng EcomHeat (YouNet ECI), chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, ngành hàng chăm sóc sức khỏe đã đạt 10,7 nghìn tỷ đồng doanh thu trên các sàn thương mại điện tử tại Việt Nam, xếp thứ 5 về doanh thu trên TikTok Shop.

Bà Phan Nguyễn Nguyên Nguyên, Quản lý cấp cao bộ phận Online Sales & Marketing của DKSH Việt Nam, nhận định thương mại điện tử trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe đang chuyển từ “kênh tiềm năng” thành động lực tăng trưởng mang tính chiến lược. Trong tương lai gần, đây sẽ là kênh phân phối gần như bắt buộc đối với các thương hiệu trong ngành.

Ba động lực chính thúc đẩy thương mại điện tử y tế

Theo bà Nguyên, sự dịch chuyển mạnh sang kênh số của ngành chăm sóc sức khỏe được thúc đẩy bởi ba yếu tố chính:

Thứ nhất – hành vi người tiêu dùng thay đổi sau COVID-19
Người Việt chủ động hơn trong việc tìm hiểu thông tin, tư vấn và mua sản phẩm chăm sóc sức khỏe qua kênh online. Họ quan tâm nhiều hơn tới xuất xứ, độ minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc và sự tiện lợi. Điều này buộc các thương hiệu phải hiện diện chính thức trên các nền tảng số, thay vì để người dùng chỉ tiếp cận thông tin qua những nguồn thiếu kiểm chứng.

Thứ hai – hệ sinh thái logistics y tế phát triển
Năng lực giao hàng chặng cuối, vận chuyển hàng lạnh và kiểm soát chất lượng đã được cải thiện mạnh mẽ. Nhờ đó, các sản phẩm y tế, dược phẩm và chăm sóc sức khỏe có thể được phân phối nhanh hơn, ổn định hơn và an toàn hơn, đáp ứng yêu cầu khắt khe về bảo quản.

Thứ ba – trải nghiệm khách hàng trở thành “chiến trường” cạnh tranh
Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, thương hiệu không chỉ bán một sản phẩm mà còn phải cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng, như:

• Tư vấn trực tuyến,

• Chăm sóc bệnh nhân từ xa,

• Chương trình khách hàng thân thiết, chăm sóc dài hạn.

Trải nghiệm số nhất quán, kết hợp đồng hành tư vấn y khoa, là chìa khóa để xây dựng lòng trung thành và gắn kết lâu dài với người tiêu dùng.

Thương mại điện tử y tế: nhiều cơ hội nhưng “khó chơi” hơn FMCG

Bà Phan Nguyễn Nguyên Nguyên cho rằng thương mại điện tử trong ngành chăm sóc sức khỏe phức tạp hơn nhiều so với hàng tiêu dùng nhanh (FMCG).

Lý do là vì sản phẩm y tế, dược phẩm và thực phẩm chức năng thường:

• Phải qua quy trình phê duyệt, cấp phép chặt chẽ,

• Có yêu cầu bảo quản đặc biệt (chuỗi lạnh, kiểm soát nhiệt độ, điều kiện kho bãi),

• Đòi hỏi tiêu chuẩn cao hơn về độ tin cậy, bảo mật dữ liệu và dịch vụ sau bán.

Do đó, song song với cơ hội tăng trưởng, thương mại điện tử trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe phải đối mặt với ba nhóm thách thức lớn, theo DKSH:

1. Khung pháp lý thay đổi nhanh

Các quy định về phân phối trực tuyến sản phẩm nhạy cảm trong lĩnh vực y tế liên tục được điều chỉnh, siết chặt. DKSH lựa chọn mô hình “đồng hành chính sách”, hỗ trợ thương hiệu từ khâu:

• Đánh giá tính tuân thủ ban đầu,

• Chuẩn bị và nộp hồ sơ,

• Đến các hoạt động hậu kiểm, giám sát tuân thủ.

2. Logistics phải đạt chuẩn y tế

Sản phẩm chăm sóc sức khỏe yêu cầu:

• Kho bãi đạt chuẩn,

• Quy trình xử lý và kiểm soát chất lượng xuyên suốt,

• Giao hàng đúng thời gian, đúng điều kiện bảo quản.

DKSH đã đầu tư vào:

• Hệ thống quản lý tồn kho thời gian thực (tích hợp API),

• Chuỗi cung ứng đạt chuẩn y tế,

• Kho lạnh và kho kiểm soát nhiệt độ,

nhằm đảm bảo hàng hóa được giao nhanh – chính xác – an toàn.

3. Bài toán niềm tin người tiêu dùng

Trong lĩnh vực sức khỏe, thông tin sai lệch hoặc hàng giả có thể gây hậu quả rất nghiêm trọng. Vì thế, uy tín và tính xác thực là trọng tâm của mọi chiến lược trực tuyến.

Nhiều người tiêu dùng vẫn ưu tiên:

• Tới nhà thuốc, phòng khám, bệnh viện, cửa hàng uy tín để được tư vấn trực tiếp;

• Kiểm tra hàng tận tay, cảm nhận độ tin cậy trước khi quyết định mua.

Ở chiều ngược lại, một số doanh nghiệp còn e dè vì:

• Hạ tầng số chưa sẵn sàng,

• Lo ngại về vận hành, bảo mật dữ liệu,

• Chưa có quy trình rõ ràng cho bán hàng online.

Online không thay thế offline – mà bổ trợ lẫn nhau

Trước lo ngại xung đột giữa kênh trực tuyến và kênh truyền thống, DKSH nhấn mạnh: thương mại điện tử không phải kênh thay thế, mà là kênh mở rộng vùng phủ.

• Nhà thuốc, bệnh viện, phòng khám vẫn là trụ cột về chuyên môn, tư vấn, niềm tin;

• Thương mại điện tử giúp tiếp cận nhóm khách hàng ưu tiên sự tiện lợi, linh hoạt, đặc biệt ở khu vực xa trung tâm hoặc thiếu dịch vụ phù hợp.

Để giảm xung đột kênh, DKSH khuyến nghị thương hiệu triển khai mô hình phân phối tích hợp, trong đó:

• Xây dựng SKU riêng cho từng kênh (online – offline),

• Quản lý giá bán và luồng hàng minh bạch,

• Đảm bảo các kênh bổ trợ thay vì cạnh tranh trực diện.

Dữ liệu, niềm tin và bài toán chiến lược ngành

Ông Trần Hồng Quang, Điều phối quốc gia Sáng kiến Dữ liệu cho Sức khỏe (Vital Strategies), cho rằng thương mại điện tử chăm sóc sức khỏe chỉ có thể tăng tốc khi bài toán dữ liệu và niềm tin được xử lý căn cơ.

Theo ông, rào cản không nằm ở công nghệ, mà ở:

• Mức độ sẵn sàng của hệ thống y tế trong việc chuẩn hóa, kết nối và bảo vệ dữ liệu sức khỏe cá nhân;

• Khung pháp lý đủ chặt để người dân yên tâm khi giao dịch online liên quan đến thông tin sức khỏe.

Thói quen mua sắm trong lĩnh vực y tế cũng không thể thay đổi trong thời gian ngắn. Người dân vẫn cần:

• Sự tư vấn trực tiếp từ bác sĩ, dược sĩ,

• Cảm giác chắc chắn trước khi dùng sản phẩm liên quan đến sức khỏe.

Ông Quang cho rằng, để thương mại điện tử y tế thực sự bứt phá, cần:

• Chuẩn hóa dữ liệu,

• Minh bạch nguồn gốc sản phẩm,

• Cơ chế xử lý nghiêm vi phạm.

Chỉ khi niềm tin được củng cố, người tiêu dùng mới sẵn sàng dịch chuyển mạnh sang kênh số.

Ba hướng cơ hội chính trong 3–5 năm tới

Đại diện DKSH dự báo trong 3–5 năm tới, thương mại điện tử sẽ tiếp tục phát triển như kênh bổ trợ quan trọng trong hệ sinh thái phân phối chăm sóc sức khỏe. Giá trị cốt lõi nằm ở:

• Mở rộng khả năng tiếp cận,

• Tăng mức độ tiện lợi,

• Tăng tương tác với nhóm người tiêu dùng năng động trên nền tảng số,

• Đặc biệt hữu ích với khu vực vùng xa, thiếu dịch vụ.

DKSH nhìn thấy ba cơ hội lớn dành cho các thương hiệu:

1. Chuyển đổi số toàn diện trong ngành chăm sóc sức khỏe
Tốc độ ứng dụng công nghệ tại Việt Nam đang tăng nhanh. Việc hiện diện trực tuyến bài bản sẽ là lợi thế cạnh tranh then chốt khi người tiêu dùng ngày càng “số hóa”.

2. Tích hợp đa kênh để mở rộng thị trường
Thương hiệu cần thiết kế chiến lược omni-channel, đảm bảo:

• Trải nghiệm liền mạch giữa online và offline,

• Không phá giá giữa các kênh,

• Hệ thống phân phối vận hành như một tổng thể thống nhất.

3. Cá nhân hóa trải nghiệm chăm sóc sức khỏe
Sự gia tăng bệnh mãn tính và xu hướng dân số già hóa đòi hỏi:

• Các chương trình hỗ trợ bệnh nhân,

• Chăm sóc tại nhà, theo dõi từ xa,

• Ứng dụng nền tảng kỹ thuật số để cá nhân hóa phác đồ và chăm sóc, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và sự hài lòng của người dùng cuối.

Nền tảng logistics và giải pháp “trọn gói” của DKSH

Để hỗ trợ các thương hiệu chăm sóc sức khỏe đẩy mạnh thương mại điện tử nhưng vẫn đảm bảo tuân thủ, DKSH đã đầu tư vào:

• Mạng lưới khu vực rộng lớn, giao hàng đến hơn 125.000 cơ sở chăm sóc sức khỏe và kênh thương mại điện tử tại 16 thị trường ở châu Á – Thái Bình Dương và Thụy Sĩ;

• Khả năng giao thiết bị y tế 24/7 tới bệnh viện, phòng khám;

• Chuỗi lạnh đạt chứng nhận, đảm bảo tiêu chuẩn bảo quản nghiêm ngặt;

• Giải pháp thương mại điện tử trọn gói, được thiết kế riêng cho thương hiệu chăm sóc sức khỏe, từ vận hành, tuân thủ đến trải nghiệm khách hàng.

Thương mại điện tử đang dần trở thành mảnh ghép chiến lược trong bức tranh chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam. Khi hành vi người tiêu dùng thay đổi và quá trình số hóa tăng tốc, các thương hiệu cần tầm nhìn dài hạn, chiến lược rõ ràng để khai thác đầy đủ tiềm năng từ kênh này.