Doanh nghiệp chủ động đẩy hàng sớm: “lỡ mùa là mất cơ hội”

Xung đột nhanh chóng tạo phản ứng dây chuyền trong thương mại quốc tế, đặc biệt với ngành dệt may vốn phụ thuộc lớn vào vận tải biển và nhịp mùa vụ.

Tại Công ty May mặc Dony, doanh nghiệp có thị trường Trung Đông chiếm khoảng 20% kim ngạch, ông Phạm Quang Anh – Giám đốc công ty cho biết đã chủ động ứng phó từ sớm bằng cách điều chỉnh tiến độ sản xuất để hạn chế rủi ro chi phí vận chuyển tăng.

Theo ông Quang Anh, khách hàng Trung Đông đang giục giao hàng gấp để tranh thủ thời điểm giá cước chưa tăng. Doanh nghiệp vì vậy phải tăng tốc sản xuất và đẩy hàng đi sớm nhằm phòng trường hợp chi phí logistics “nhảy vọt” trong vài ngày tới.

Không chỉ chi phí, ông Quang Anh nhấn mạnh yếu tố thời gian mới là sống còn: ngành may mặc phụ thuộc chặt vào mùa bán hàng, nếu vận chuyển kéo dài sẽ lỡ mùa vụ, đồng nghĩa mất cơ hội kinh doanh.

Bài học Biển Đỏ: cước tăng gấp nhiều lần, tàu đi 3–4 tháng

Ông Quang Anh nhắc lại giai đoạn xung đột ở Biển Đỏ trước đó khiến chi phí vận chuyển tăng mạnh từ khoảng 1.500 – 1.600 USD/container 40 feet lên hơn 5.000 USD/container 40 feet, thậm chí có thời điểm “có tiền cũng không đặt được tàu”.

Thời gian vận chuyển cũng bị kéo dài nghiêm trọng: từ khoảng 1 tháng lên tới 3–4 tháng, gây áp lực lớn cho doanh nghiệp.

Dù vậy, doanh nghiệp cho rằng phản ứng thị trường lần này bình tĩnh hơn, khách hàng không phản ứng mạnh như giai đoạn Biển Đỏ. Tuy nhiên, đối tác có xu hướng không đặt đơn lớn, mà đặt vừa đủ để giảm rủi ro.

Giải pháp giữ đơn hàng: chia sẻ rủi ro với khách

Để duy trì thị trường xuất khẩu trong trường hợp căng thẳng chưa giảm nhiệt, doanh nghiệp buộc phải chia sẻ rủi ro với đối tác: tăng tốc sản xuất, giao hàng sớm và sẵn sàng gánh một phần chi phí logistics để giữ đơn và thể hiện thiện chí hợp tác.

Ở góc nhìn ngành, ông Phạm Xuân Hồng – Chủ tịch Hội Dệt may Thời trang TP.HCM cho rằng mức độ ảnh hưởng hiện chưa lan rộng, do số doanh nghiệp xuất khẩu sang khu vực này không quá nhiều nên tác động toàn ngành chưa lớn. Tuy nhiên, ông cảnh báo rủi ro địa chính trị có thể lan sang khu vực khác, đòi hỏi doanh nghiệp xây chiến lược phòng ngừa dài hạn, thay vì chỉ phản ứng tình huống.

Bộ Công Thương khuyến nghị doanh nghiệp: siết điều khoản hợp đồng, đa dạng thị trường

Trước diễn biến căng thẳng leo thang, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) ban hành Văn bản số 229/XNK-TLH đưa ra khuyến nghị giảm thiểu tác động với hoạt động xuất nhập khẩu.

Theo Bộ Công Thương, các cuộc không kích từ 28/2/2026 làm rủi ro vận tải và chuỗi cung ứng tăng cao; giá nhiên liệu và dầu thế giới được dự báo tăng, kéo theo chi phí logistics leo thang.

Đáng chú ý, nhiều quốc gia Trung Đông hạn chế hoặc đóng cửa không phận, khiến chuyến bay vận tải phải chuyển hướng, thời gian vận chuyển kéo dài và chi phí tăng. Tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz – điểm trung chuyển năng lượng quan trọng – cũng đối mặt nguy cơ đình trệ khi hãng tàu buộc thay đổi hành trình.

Khuyến nghị trọng tâm

• Đa dạng hóa thị trường, tìm nguồn cầu thay thế để giảm phụ thuộc khu vực xung đột

• Khi ký hợp đồng xuất khẩu: chú trọng điều khoản logistics, vận chuyển, bảo hiểm, bất khả kháng để hạn chế rủi ro tài chính

• Cập nhật thường xuyên thông tin địa chính trị, giá cước; phối hợp cơ quan quản lý để điều chỉnh kế hoạch sản xuất – giao hàng

• Xây dựng kịch bản phòng ngừa rủi ro chuỗi cung ứng thay vì chỉ phản ứng khi khủng hoảng xảy ra

• Tăng kết nối với hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để tìm đơn hàng và thị trường mới khi thị trường truyền thống biến động

Bộ Công Thương đồng thời giao các đơn vị theo dõi sát diễn biến khu vực và cập nhật thông tin cho doanh nghiệp nhằm tăng khả năng chống chịu trước “cú sốc” địa chính trị.