Năm 2025: xuất khẩu giảm 8%, Mỹ “đi ngang” còn EU giảm sâu

Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, tổng kim ngạch xuất khẩu cá ngừ đóng hộp năm 2025 đạt hơn 275 triệu USD, giảm 8% so với năm 2024. Sản phẩm cá ngừ đóng hộp của Việt Nam đã có mặt tại khoảng 80 thị trường, nhưng bức tranh năm 2025 thể hiện sự phân hóa rõ rệt:

• Hoa Kỳ giữ nhịp ổn định và tiếp tục là thị trường lớn nhất, kim ngạch hơn 190 triệu USD, cao hơn chút so với năm 2024.

• EU giảm mạnh 22%, còn khoảng 57 triệu USD. Nhiều thị trường châu Âu giảm sâu như Đức (-27%), Phần Lan (-3%), Rumania (-36%).

Diễn biến tại EU phản ánh áp lực cạnh tranh và nhu cầu chưa phục hồi đồng đều. Bối cảnh chi phí sinh hoạt cao, xu hướng “săn giá rẻ”, cùng cạnh tranh nguồn cung từ các quốc gia mạnh về đồ hộp có thể khiến tốc độ phục hồi chậm hơn kỳ vọng.

Trung Đông – Bắc Phi tăng tốc: tín hiệu đa dạng hóa thị trường

Một điểm đáng chú ý trong năm 2025 là xuất khẩu sang một số thị trường Trung Đông – Bắc Phi tăng đột biến:

• Lybia +70%

• Ai Cập +127%

• UAE +302%

Dù quy mô một số thị trường còn nhỏ, đây là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đang mở rộng kênh phân phối, đa dạng hóa khách hàng và giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống trong bối cảnh cạnh tranh gia tăng.

Giá nguyên liệu biến động: bài toán giữ thị phần và biên lợi nhuận

Trên bình diện thế giới, cá ngừ đóng hộp vẫn là nhóm hàng tiêu dùng có nền cầu tương đối bền nhờ tính tiện lợi và phù hợp kênh bán lẻ. Tuy nhiên, năm 2025 ghi nhận biến động đáng kể của giá nguyên liệu cá ngừ vằn, tác động trực tiếp đến giá thành và biên lợi nhuận.

Với đặc thù ngành đồ hộp cạnh tranh gay gắt, giá nguyên liệu dao động buộc doanh nghiệp liên tục cân đối giữa giữ thị phần và giữ lợi nhuận, nhất là với các đơn hàng nhãn riêng (private label) hoặc hợp đồng dài hạn.

Năm 2026: cơ hội mở rộng thị trường nhưng rủi ro chính sách tăng

Theo đánh giá của VASEP, bước sang năm 2026, xuất khẩu cá ngừ đóng hộp vẫn có khả năng phục hồi, nhưng sẽ phụ thuộc mạnh vào biến số chính sách và chi phí tuân thủ.

VASEP nhấn mạnh “nút thắt” nguyên liệu trong nước đã được tháo gỡ, giúp giảm áp lực thiếu hụt cho khối chế biến, đặc biệt nhóm sản phẩm cần đầu vào ổn định như cá ngừ đóng hộp. Dù vậy, doanh nghiệp vẫn đối mặt nhiều rủi ro chính sách tại các thị trường.

Hoa Kỳ: COA, rủi ro chậm thông quan và cạnh tranh thuế

VASEP dự báo năm 2026 xuất khẩu sang Hoa Kỳ có thể chững lại do thách thức gia tăng. Từ 1/1/2026, NOAA yêu cầu các lô hàng phải có Giấy chứng nhận thủy sản, sản phẩm thủy sản đạt yêu cầu xuất khẩu vào Hoa Kỳ (COA). Chứng nhận này nhằm xác minh thành phần loài, phương pháp và địa điểm khai thác của sản phẩm không thuộc diện hạn chế nhập khẩu theo Điều khoản Nhập khẩu của Đạo luật MMPA.

Yêu cầu mới có thể làm tăng rủi ro chậm thông quan/đứt đơn hàng nếu hồ sơ và quy trình chứng minh chưa đồng bộ. Đồng thời, mức thuế đối ứng của Mỹ cũng khiến cá ngừ Việt Nam khó cạnh tranh với các đối thủ như Thái Lan, Ecuador, Indonesia…

Dư địa trung hạn: Trung Đông – Bắc Phi là điểm mở rộng

VASEP cho rằng thị trường cá ngừ đóng hộp toàn cầu được dự báo tăng trưởng trong trung hạn, tạo dư địa để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng. Đặc biệt, đà tăng mạnh tại UAE và khu vực lân cận cho thấy Trung Đông – Bắc Phi vẫn còn dư địa lớn để khai thác trong năm 2026.