Theo báo cáo của Thương vụ Việt Nam tại Pakistan và Đại sứ quán Việt Nam tại Pakistan, nguyên nhân chính của tình trạng này là đứt gãy vận tải đường bộ giữa Pakistan và Afghanistan, trong bối cảnh Pakistan áp dụng các biện pháp kiểm soát mới đối với hàng quá cảnh. Phần lớn các lô chè Việt Nam được ký hợp đồng xuất khẩu sang Afghanistan, trung chuyển qua cảng Karachi, nên đều bị “mắc kẹt” khi tuyến vận tải này bị gián đoạn.

Tình trạng ùn ứ tại cảng Karachi không chỉ ảnh hưởng đến hàng hóa Việt Nam mà mang tính bất khả kháng và trên diện rộng. Theo phía Pakistan, hiện cảng đang tồn đọng khoảng 11.000 container hàng trung chuyển sang Afghanistan, cùng khoảng 25.000 container hàng nhập khẩu và 15.000 container hàng xuất khẩu của Pakistan chưa thể giải phóng. Nguyên nhân là các hiệp hội vận tải đường bộ Pakistan tạm dừng hoạt động để phản đối chính sách xử phạt mới đối với phương tiện và lái xe, khiến chuỗi cung ứng nội địa Pakistan bị đình trệ nghiêm trọng.

Với doanh nghiệp chè Việt Nam, việc hàng hóa bị “giam” tại cảng trong thời gian dài khiến chi phí lưu container, lưu bãi tăng rất mạnh, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ giảm chất lượng hàng hóa, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền, khả năng trả nợ ngân hàng và thu nhập của người trồng chè.

Để bảo vệ lợi ích chính đáng của doanh nghiệp, Bộ Công Thương đã chỉ đạo Thương vụ Việt Nam tại Pakistan chủ động, liên tục làm việc với cơ quan chức năng sở tại, bao gồm cả cảng vụ, hải quan và các đầu mối liên quan, đề nghị phía Pakistan có biện pháp linh hoạt, đặc thù đối với các lô chè Việt Nam đang bị ách tắc.

Song song, Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Ngoại giao và Đại sứ quán Việt Nam tại Pakistan gửi công hàm chính thức tới các cơ quan chức năng Pakistan, đề nghị tạo điều kiện thuận lợi trong xử lý lô hàng trên cơ sở quan hệ hữu nghị và hợp tác kinh tế – thương mại giữa hai nước.

Đại sứ quán Việt Nam tại Pakistan đã trực tiếp làm việc với Bộ Thương mại Pakistan, Phó Thứ trưởng phụ trách Afghanistan và Trung Á, cũng như Bộ trưởng Thương mại Pakistan, đề nghị xem xét tính chất đặc thù của hàng chè Việt Nam, không áp dụng máy móc biện pháp tạm dừng quá cảnh đối với các lô hàng này.

Hiện hai bên đang tích cực trao đổi một số phương án tháo gỡ, gồm:

• Cho phép chuyển tiếp các container chè đang kẹt tại cảng Karachi sang Afghanistan khi điều kiện an ninh và vận tải cho phép;

• Trường hợp không thể chuyển tiếp, xem xét tái xuất sang thị trường thứ ba;

• Phương án cuối cùng là cho phép tái nhập hàng về Việt Nam nhằm giảm thiểu thiệt hại cho doanh nghiệp.

Bộ Công Thương khẳng định sẽ tiếp tục bám sát tình hình, thường xuyên làm việc với phía Pakistan, chỉ đạo Thương vụ cập nhật diễn biến hằng ngày và chủ động đề xuất các giải pháp khả thi nhất để bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp Việt Nam.

Đồng thời, Bộ đề nghị các doanh nghiệp xuất khẩu chè phối hợp chặt chẽ với Hiệp hội Chè Việt Nam và Thương vụ Việt Nam tại Pakistan, cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan đến lô hàng; đồng thời rà soát lại điều khoản hợp đồng, phương án logistics thay thế và năng lực tài chính để cùng cơ quan quản lý lựa chọn phương án xử lý tối ưu.

Về dài hạn, Bộ Công Thương khuyến nghị doanh nghiệp tăng cường đánh giá rủi ro thị trường, đa dạng hóa tuyến vận chuyển, điều kiện giao hàng, hạn chế phụ thuộc vào các tuyến trung chuyển có rủi ro cao.

Bộ nhấn mạnh, việc hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho hàng hóa xuất khẩu, đặc biệt với các mặt hàng nông sản chủ lực như chè, luôn là ưu tiên cao. Bộ sẽ tiếp tục làm việc quyết liệt với các đối tác liên quan để đẩy nhanh giải phóng hàng, giảm thiểu tối đa thiệt hại cho doanh nghiệp và người nông dân.

Nguồn: VnEconomy